Nhập hàng từ nước ngoài: qua trung gian hay tự làm, và những khoản không nằm trong báo giá
Bốn bài trước của mục này nói về đơn hàng lớn nói chung: cần biết gì trước đơn đầu tiên, nhập bao nhiêu là vừa theo mùa vụ, thanh toán thế nào, và cách ghép đơn với người khác cho đủ số lượng tối thiểu. Bài này nói riêng một đường đi có sức hút mạnh với người bán hàng phong thủy: nhập thẳng từ nước ngoài.
Sức hút nằm ở con số. Giá chào bên kia thường thấp hơn hẳn giá trong nước, và ai cũng nghĩ tới phần chênh lệch ấy. Vấn đề là giá chào không phải giá về tới kho.
Ba đường đi, ba mức rủi ro
- Mua qua đầu mối trong nước. Họ nhập sẵn, bạn mua lại. Giá cao nhất, rủi ro thấp nhất, hàng thấy tận mắt. Đây là chỗ nên bắt đầu.
- Mua qua đơn vị trung gian nhận vận chuyển và làm thủ tục. Bạn chọn hàng, họ lo phần còn lại và tính phí trọn gói. Phổ biến nhất với người bán nhỏ.
- Tự đứng tên nhập. Rẻ nhất trên lý thuyết, nhưng phải hiểu thủ tục, chứng từ và nghĩa vụ thuế. Không dành cho đơn đầu tiên.
Nhiều người nhảy thẳng từ đường một sang đường ba vì nghe kể lại phần lời, mà không nghe phần thủ tục.
🔴 Những khoản không nằm trong báo giá
Đây là phần chính của bài. Giá một món bên kia chỉ là mảnh đầu tiên. Về tới kho bạn, nó còn cộng thêm:
- Phí vận chuyển quốc tế, thường tính theo trọng lượng hoặc thể tích — chọn con số nào lớn hơn. Hàng cồng kềnh nhẹ cân là chỗ người ta hay tính nhầm.
- Các loại thuế và lệ phí áp cho mặt hàng đó. Mức cụ thể tuỳ loại hàng và tuỳ thời điểm, nên phải hỏi đơn vị làm thủ tục hoặc cơ quan chuyên môn, đừng lấy con số nghe được của người khác áp vào hàng của mình.
- Phí làm thủ tục, phí lưu kho lưu bãi nếu hàng về mà chưa lấy kịp.
- Vận chuyển chặng cuối từ cảng hoặc kho trung chuyển về kho bạn.
- Đóng gói lại, dán nhãn, thùng vỡ phải thay.
- Hao hụt. Hàng gốm, đá, thuỷ tinh đi đường dài luôn có tỉ lệ vỡ, và tỉ lệ đó phải nằm trong bài toán ngay từ đầu.
- Chi phí vốn nằm chờ. Từ lúc chuyển tiền tới lúc bán được có thể là vài tháng.
Cộng đủ các khoản này rồi chia cho số món thực bán được mới ra giá vốn thật. Nhiều lô nhìn lời ba mươi phần trăm trên giấy, tính đủ thì còn rất mỏng.
Đơn đầu tiên nên nhỏ tới mức nào
Nhỏ tới mức mất hết cũng không ảnh hưởng tới việc buôn bán hiện tại. Coi đó là tiền học: bạn mua thông tin về thời gian thực tế, về tỉ lệ vỡ, về chất lượng so với ảnh, và về cách bên kia phản ứng khi có sai sót.
Sau lô đầu, bạn sẽ có một bảng chi phí thật của chính mình. Bảng đó đáng giá hơn mọi lời khuyên, kể cả bài này.
Thanh toán và mấy dấu hiệu nên dừng
Bài về thanh toán đơn hàng lớn trong mục này đã nói kỹ, ở đây chỉ nhắc mấy điểm riêng cho hàng nước ngoài:
- Chuyển tiền vào đúng tên tổ chức hoặc người bán trên chứng từ. Yêu cầu chuyển cho "người quen ở Việt Nam", cho tài khoản cá nhân lạ, hoặc đổi tài khoản vào phút chót là dấu hiệu rất xấu.
- Đừng chuyển thêm ngoài thoả thuận. Kịch bản quen thuộc là hàng "đang kẹt", cần nộp thêm một khoản để giải phóng, rồi lại thêm một khoản nữa.
- Giữ toàn bộ trao đổi và chứng từ. Với giao dịch xuyên biên giới, khi có chuyện thì khả năng đòi lại rất hạn chế, và mọi thứ phụ thuộc vào giấy tờ bạn có.
- Giá thấp hơn hẳn mặt bằng luôn có lý do. Có thể là chất liệu khác, kích thước khác, hàng loại hai — hoặc không có hàng thật.
Hàng gì không nên nhập nếu chưa chắc
Có những nhóm hàng bị quản lý chặt hoặc bị cấm, và người mới rất dễ vướng vì không nghĩ tới: sản phẩm từ động vật hoang dã, một số loại gỗ, hàng mang nhãn hiệu của người khác, hàng có yếu tố tôn giáo tín ngưỡng đặc thù, thực phẩm và dược liệu.
Với các nhóm này, hỏi đơn vị làm thủ tục và người có chuyên môn pháp lý trước khi đặt cọc. Một lô bị giữ lại không chỉ mất tiền hàng mà còn kéo theo phí lưu kho và những rắc rối dài hơn nhiều.
Ghép đơn để đủ số lượng — cẩn thận phần trách nhiệm
Ghép đơn với người khác là cách hợp lý để đạt số lượng tối thiểu, nhưng phải rõ ngay từ đầu: ai đứng tên, tiền ai chuyển, hàng về chia thế nào, và nếu lô có vấn đề thì ai chịu phần nào. Bài riêng về ghép đơn trong mục này nói kỹ hơn.
Nguyên tắc gọn: chia tiền thì dễ, chia rủi ro mới khó. Viết ra trước khi chuyển đồng nào.
Nói gọn lại
Nhập từ nước ngoài không phải con đường tắt tới lời cao, nó chỉ là một cách mua với cấu trúc chi phí khác. Đi từ đầu mối trong nước, thử một lô nhỏ qua trung gian, cộng đủ mọi khoản để ra giá vốn thật, và hỏi cho rõ trước khi đụng tới nhóm hàng bị quản lý. Khi bảng chi phí của chính bạn đã đầy đủ, lúc đó mới đáng tính chuyện làm lớn.