Hàng lỗi còn lại trong kho: bán thế nào cho đúng
Bài trước nói cách kiểm hàng lúc nhận và cách khiếu nại. Bài này nói phần còn lại sau khi đã làm hết những việc đó: số hàng lỗi mà mình phải tự xử.
Luôn có phần như vậy — lỗi nhẹ dưới ngưỡng khiếu nại, lỗi phát hiện muộn, lỗi mà bên bán đã bồi thường một phần. Và đây là lúc dễ làm sai nhất, vì hàng đã nằm trong kho và tiền đã bỏ ra.
Phân loại trước khi quyết
- Lỗi thẩm mỹ nhẹ — xước nhỏ, lệch màu, vân không đều. Vẫn dùng được bình thường.
- Lỗi thẩm mỹ rõ — sứt, mẻ, vết lớn ở mặt chính.
- Lỗi ảnh hưởng sử dụng — khoá hỏng, dây yếu, chân không vững, món không đứng được.
- Lỗi có thể gây hại — cạnh sắc, chi tiết rời ra được, phần dễ vỡ trên món cho trẻ.
Bốn nhóm này xử khác hẳn nhau, và gộp chung là gốc của mọi sai lầm ở đây.
Nhóm một và hai: bán được, nếu nói rõ
- Bán giảm giá và nói rõ lỗi ở đâu — ghi lên nhãn, nói khi khách cầm lên, ghi vào hoá đơn.
- Để riêng một khu "hàng có lỗi, giá giảm"; nhiều khách tìm đúng khu đó vì họ không quan tâm vết xước.
- Chụp ảnh đúng vết lỗi nếu bán qua mạng, không chụp góc che đi.
- Nói rõ chính sách đổi trả với hàng giảm giá do lỗi.
Làm đúng cách thì đây là tình huống hai bên cùng được: mình thu lại vốn, khách mua rẻ hơn và biết rõ mình đang mua gì.
Nhóm ba: sửa hoặc bỏ
- Sửa được thì sửa, rồi bán như hàng đã sửa và nói rõ.
- Không sửa được thì đừng bán, kể cả với giá rất thấp — món không dùng được thì rẻ tới đâu cũng là khách mất tiền.
- Dùng làm hàng mẫu trưng bày nếu lỗi không nhìn thấy ở góc bày.
- Tháo lấy phụ kiện nếu món có phần còn dùng được.
Nhóm bốn: không bán, dứt khoát
Đây là ranh giới rõ nhất và trang này nói thẳng:
- Món có thể gây hại thì không bán, không tặng, không thanh lý rẻ. Bỏ.
- Không bán cho người lấy về bán lại với ý để họ tự xử — đẩy rủi ro sang người khác không làm nó biến mất.
- Báo lại cho nhà cung cấp, kể cả khi không đòi được tiền; lô sau có thể còn lỗi tương tự.
- Ghi lại và kiểm kỹ hơn với lô cùng loại.
Lý do rất đơn giản: một món gây thương tích cho ai đó thì khoản tiền thu về không đáng gì so với hậu quả — cho người bị nạn trước, và cho cửa hàng sau.
Mấy cách không nên dùng
- Trộn hàng lỗi vào lô hàng lành để "đẩy cho hết" — người mua sỉ sẽ phát hiện, và mất mối là mất nhiều năm.
- Bày mặt lỗi quay vào trong rồi im lặng.
- Bán cho khách ở xa vì nghĩ họ ngại đổi.
- Gói kỹ để khách mở ra ở nhà mới thấy.
- Nói "hàng tự nhiên nên vậy" khi thật ra là lỗi sản xuất — đây là câu bị lạm dụng nhiều nhất trong nghề.
Điểm cuối đáng nhấn: vân đá và màu tự nhiên khác nhau là thật, nhưng một vết nứt hay một chi tiết gắn lệch thì không phải "tự nhiên". Lẫn hai thứ đó là cách nói dối được che bằng một sự thật.
Phòng từ đầu vào
Xử hàng lỗi tốt tới đâu cũng vẫn là chữa cháy. Phần đáng đầu tư hơn nằm ở khâu nhập:
- Yêu cầu mẫu trước với đơn lớn, và mẫu phải lấy từ chính lô sẽ giao.
- Thoả thuận tỷ lệ lỗi chấp nhận được ngay trong đơn hàng, ghi bằng con số — với hàng thủ công thì luôn có một tỷ lệ, chốt trước thì không ai phải cãi.
- Chốt thời hạn khiếu nại và cách thức, bằng văn bản.
- Kiểm ngay khi nhận, không để hàng nằm mấy tuần rồi mới mở.
- Nhà cung cấp mới thì lấy lô nhỏ trước, coi như tiền học phí.
Nói với nhà cung cấp thế nào
- Gửi ảnh và số lượng cụ thể, không nói chung chung là "lô này nhiều lỗi".
- Nói sớm, ngay trong thời hạn đã thoả thuận.
- Đề nghị phương án thay vì chỉ phàn nàn: bù hàng, giảm giá lô sau, hay hoàn tiền.
- Giữ giọng làm ăn — mối tốt thì đáng giữ, và phần lớn lỗi là do khâu sản xuất chứ không do họ cố tình.
Ghi sổ hàng lỗi
- Ngày nhận, lô nào, nhà cung cấp nào.
- Bao nhiêu món, lỗi kiểu gì.
- Đã xử thế nào: trả lại, bán giảm, bỏ.
- Thiệt hại bao nhiêu.
Sau vài tháng, cuốn sổ này cho biết nhà cung cấp nào hay có vấn đề và mặt hàng nào hay lỗi — thông tin đáng giá hơn nhiều so với công sức bỏ ra ghi.