Thương lượng giá khi mình là người mua nhỏ: xin gì được, xin gì không
Hai bài trước nói cách so giá sỉ và các kiểu chiết khấu. Bài này nói tình huống của phần lớn người đọc: mình lấy ít, và không có sản lượng để ép giá.
Nói thẳng trước: người mua nhỏ khó xin giảm giá, và điều đó hợp lý. Chiết khấu theo sản lượng là chuyện toán học, không phải chuyện thiện chí. Nhưng còn nhiều thứ khác xin được, và chúng thường đáng hơn vài phần trăm.
Mấy thứ thực tế xin được
- Cho lấy lô nhỏ hơn mức tối thiểu ở đơn đầu, để mình thử thị trường.
- Trộn nhiều mẫu trong một lô thay vì mỗi mẫu một số lượng cố định — với người mới thì cái này quý hơn giảm giá.
- Được đổi hàng bán chậm sang mẫu khác trong một thời hạn.
- Giữ hàng vài ngày trong lúc mình gom đủ tiền hoặc gom đủ đơn.
- Được báo trước khi có mẫu mới, hoặc được chọn trước lô mới về.
- Ảnh chụp tử tế của hàng để mình đăng bán — nhiều nơi có sẵn, chỉ là không đưa nếu không hỏi.
- Gộp đơn chung với người khác để đủ mức giá tốt hơn.
Điểm ba và điểm bảy là hai thứ đổi hẳn tình thế của người mới, mà lại ít người nghĩ tới việc hỏi.
Mấy thứ đừng xin
- Giá bằng người lấy gấp mười lần mình — hỏi câu đó là tự cho thấy mình chưa hiểu nghề.
- Công nợ ngay đơn đầu khi hai bên chưa quen.
- Miễn phí vận chuyển cho đơn nhỏ đi xa.
- Độc quyền khu vực khi mình chưa bán được bao nhiêu.
- Trả lại toàn bộ nếu không bán được — không nơi nào nhận rủi ro đó thay mình.
Cách hỏi giá cho ra dáng người làm nghề
- Nói rõ mình là ai — bán ở đâu, bán cho nhóm nào, đang lấy khoảng bao nhiêu.
- Hỏi bảng giá theo bậc số lượng thay vì hỏi "giá bao nhiêu".
- Hỏi luôn điều kiện đi kèm: mức tối thiểu, thời gian giao, đổi trả, thanh toán.
- Nói con số mình định lấy chứ đừng úp mở; người bán tính được thì mới báo đúng.
- Cảm ơn và cho biết bao giờ quyết, rồi giữ đúng lời đó.
Cách hỏi này tự nó đã là một lợi thế: người bán sỉ tiếp rất nhiều người hỏi qua loa, nên ai hỏi rõ ràng thì được trả lời kỹ hơn hẳn.
Vì sao đừng chỉ ép giá
Người mới hay nghĩ nghề này là ai mua rẻ hơn thì thắng. Thực tế phức tạp hơn:
- Giá rẻ nhất thường đi kèm điều kiện cứng nhất: lấy nhiều, trả ngay, không đổi trả.
- Mối bị ép quá thì ưu tiên người khác khi hàng khan hoặc khi có mẫu đẹp.
- Được báo tin sớm về mẫu mới hay đợt hàng tốt đáng giá hơn vài phần trăm chiết khấu.
- Người bán nhớ cách mình cư xử lúc có sự cố, và có ngày mình cần họ linh động.
Gộp đơn với người khác
Đây là cách hiệu quả nhất cho người lấy ít, và cũng là cách hay hỏng nhất nếu không thoả thuận trước:
- Chốt rõ ai đặt, ai trả tiền cho nhà cung cấp, và tiền chuyển cho người đó khi nào.
- Chia phí vận chuyển theo tiêu chí nào — theo số món, theo giá trị, hay theo cân nặng. Nói trước, vì cãi nhau về khoản này rất hay xảy ra.
- Ai chịu phần hàng lỗi nếu lô về có lỗi — chia đều hay ai lấy món đó thì chịu.
- Chốt thời hạn nhận hàng, để người đứng ra không phải giữ hàng của người khác cả tháng.
- Người đứng ra nên là người có chỗ chứa và có thời gian, không nhất thiết là người lấy nhiều nhất.
Gộp đơn với người quen thì dễ nói, nhưng chính vì quen mà người ta ngại chốt rõ — và đó là lý do nhiều nhóm gộp đơn tan sau vài lần.
Xây quan hệ để lần sau dễ hơn
- Trả tiền đúng hẹn, kể cả khi đơn nhỏ. Đây là thứ được nhớ nhất.
- Đặt đều đặn thay vì đặt thất thường — người bán tính được thì họ dễ ưu tiên.
- Phản hồi thật về hàng: món nào bán chạy, món nào khách chê. Thông tin này có giá trị với họ.
- Giới thiệu người khác tới nếu thấy hàng tốt.
- Nói trước khi giảm đơn hoặc khi ngưng lấy, đừng biến mất.
Sau vài lần như vậy thì mức giá và điều kiện thường tự tốt lên mà không cần thương lượng lần nào — đó là cách người trong nghề đi lên.
Khi nên đổi mối
- Hàng lỗi nhiều lần và không xử tử tế.
- Giao trễ thường xuyên mà không báo.
- Báo giá không nhất quán giữa các lần.
- Nhưng đổi mối thì đổi hẳn cho có lý do, đừng nhảy qua nhảy lại vì chênh lệch nhỏ — nghề này người ta biết nhau, và người hay nhảy thì ai cũng dè.