Bảo quản và vận chuyển hàng lô: chống ẩm, xếp kho, đi tỉnh
Nhiều người nhập hàng tính rất kỹ giá và thời gian giao, rồi bỏ qua chặng cuối: hàng nằm trong kho của mình bao lâu và trong điều kiện nào. Chặng này âm thầm ăn vào lợi nhuận qua hàng hỏng, hàng xuống màu, hàng phải bán rẻ.
Ẩm là kẻ thù số một
Ở khí hậu miền Nam, độ ẩm cao gần như quanh năm và cao hẳn trong mùa mưa. Nó gây ra:
- Đồ kim loại — rỉ ở mối hàn và chân đế trước, nơi hay đọng hơi nước.
- Đồ gỗ — cong vênh, nứt, và mối.
- Hộp giấy — mềm, bung keo, mất khả năng bảo vệ. Hộp hỏng làm món hàng bên trong mất giá dù còn nguyên.
- Nhãn và giấy tờ — nhòe, bong.
Ba việc rẻ tiền mà hiệu quả rõ: kê hàng cao khỏi nền, không kê sát tường, và để kho thông gió. Kho kín bưng giữ nhiệt và ẩm tệ hơn kho có ô thoáng.
Xếp kho theo nguyên tắc, không xếp theo chỗ trống
Cách xếp phổ biến khi kho còn rộng là "chỗ nào trống thì để", và tới lúc kho đầy thì không tìm được gì. Vài nguyên tắc đơn giản:
- Nặng dưới, nhẹ trên. Nghe hiển nhiên nhưng hay bị vi phạm khi vội.
- Hàng bán chạy để gần cửa. Giảm thời gian lấy hàng mỗi ngày.
- Hàng cùng mã để cùng chỗ, đừng rải nhiều nơi — rải là đếm sai khi kiểm kê.
- Hàng vào trước lấy ra trước với đồ có hộp giấy hoặc có hạn sử dụng của lớp phủ.
- Chừa lối đi đủ rộng. Kho chật khiến người lấy hàng phải xê dịch nhiều thùng, và đó là lúc hàng vỡ.
Đóng gói theo chất liệu, không đóng gói đồng loạt
Mỗi nhóm hàng có kiểu hỏng riêng:
- Đá và sứ — sợ va đập. Cần lớp đệm quanh và không để món này chạm món kia.
- Kim loại — sợ trầy và ẩm. Cần lớp chống trầy, và hút ẩm nếu để lâu.
- Gỗ — sợ ẩm và nhiệt. Không để gần tường ngoài hứng nắng.
- Hàng có phần nhô ra như sừng, đuôi, cánh — đây là chỗ gãy đầu tiên, cần chèn riêng.
Với hàng để lâu, gói hút ẩm rẻ hơn nhiều lần so với một món hỏng.
Gửi hàng đi tỉnh: chọn theo loại hàng
Ba đường phổ biến, mỗi đường hợp một loại:
- Xe khách và nhà xe — nhanh, chi phí vừa, phù hợp kiện nhỏ và trung. Nhược: hàng bị chất chồng, nên đóng gói phải chắc.
- Đơn vị chuyển phát — có theo dõi hành trình, tiện cho đơn lẻ. Với hàng nặng thì chi phí lên nhanh.
- Xe tải theo chuyến — hợp lô lớn và hàng cồng kềnh. Cần gom đủ hàng để đáng một chuyến.
Nguyên tắc chung: hàng càng dễ vỡ thì càng nên ít lần bốc dỡ. Mỗi lần chuyển tay là một lần rủi ro, nên đường ít chặng thường an toàn hơn đường rẻ hơn chút.
Mùa mưa cần làm khác
Vài điều chỉnh đơn giản trong mùa mưa:
- Bọc thêm lớp chống nước ngoài thùng carton, kể cả khi nhà xe nói có che.
- Tránh gửi hàng cuối tuần nếu hàng có thể nằm chờ ở kho trung chuyển qua đêm.
- Kiểm hàng ngay khi nhận thay vì để tới hôm sau — thùng ướt để qua đêm thì hàng bên trong hỏng thêm.
Kiểm kê định kỳ — việc chán nhưng cần
Kho không kiểm kê thì con số trên sổ và con số thực tế lệch dần, và tới lúc phát hiện thì không truy được lệch từ đâu.
Cách nhẹ nhàng mà nhiều người dùng: không kiểm toàn bộ cùng lúc, mà mỗi tuần kiểm một nhóm hàng, luân phiên. Cách này ít mệt và phát hiện sai lệch sớm hơn kiểm một lần mỗi năm.
Hàng trưng bày cũng là hàng tồn
Món để trên kệ nhiều tháng chịu ánh sáng, bụi, và tay khách cầm nắm. Nó xuống cấp thật, dù sổ sách vẫn ghi là hàng mới.
Hai việc nên làm: xoay vòng hàng trưng bày để không món nào nằm mãi một chỗ, và chấp nhận giảm giá món trưng bày lâu thay vì cố bán bằng giá hàng mới. Khách nhận ra sự khác biệt, và cố bán bằng giá là cách mất lòng tin.
Chi phí kho — con số nên biết
Kho không miễn phí ngay cả khi là phòng trống trong nhà mình. Ba khoản có thật:
- Diện tích — nếu là mặt bằng thuê thì tính theo giá thuê; nếu là nhà mình thì đó là chỗ lẽ ra dùng việc khác.
- Hàng hỏng trong lưu kho — càng để lâu tỷ lệ càng tăng, nhất là hàng có hộp giấy.
- Vốn nằm chết — khoản lớn nhất và vô hình nhất. Hàng nằm kho sáu tháng là tiền không quay vòng được suốt sáu tháng.
Nhìn đủ ba khoản này thì nhiều người đổi cách nhập: đặt ít hơn nhưng đều hơn, thay vì ôm một lô lớn để được giá tốt rồi ngồi trên đống hàng. Bậc chiết khấu có giá của nó, và không phải lúc nào cũng đáng.